ضغث چیست :
ضغث ، یکی از اصطلاحات فقهی وحقوق کیفری است که در ارتباط با نحوه اجرای مجازات شلاق در شرایط خاص مطرح میشود. در لغت ؛ ضغث به معنای دسته ای از شاخه ها یا ترکه های بهم پیوسته است ، یک دسته تازیانه (چوب خشک و تر نازک ) ، و در اصطلاح ؛ به اجرای یکباره ضربات شلاق با یک دسته ترکه گفته میشود. این شیوه با هدف جلوگیری از وارد شدن آسیب شدید به محکومی که توان تحمل شلاث را ندارد ، پیش بینی شده است.
مطابق قانون مجازات اسلامی ، بیماری محکوم در شرایطی میتواند مانع اجرای معمول مجازات شلاق شود. شرط نخست تحقق ضغث ؛ وجود بیماری یا وضعیت جسمانی ای است که تحمل اجرای متعارف شلاق را برای محکوم دشوار یا خطرناک کند. شرط دیگر ؛ احراز وضعیت پزشکی محکوم و تشخیص مرجع قضایی درباره نحوه اجرای حکم است. در صورتی که امید به بهبودی وجود داشته باشد ، اصل بر به تاخیر افتادن اجرای شلاق تا زمان رفع مانع است اما اگر امید به بهبودی نباشد و اجرای فوری مجازات نیز به تشخیص دادگاه مصلحت داشته باشد ، امکان اجرای شلاق به صورت ضغث مطرح میشود. در این روش ، دسته ای از ترکه ها یا شلاق ها که متناسب با تعداد ضربات مقرر است ، یکبار بر محکوم زده میشود ؛ بنابراین ضغث ، مجازات جدید یا ساقط کننده اصل محکومیت نیست ، بلکه شیوه ای استثنایی برای اجرای مجازات مقرر محسوب میشود.
از مهمترین آثار حقوقی ضغث ؛ جلوگیری از تعطیل شدن اجرای حکم در شرایطی است که اجرای معمول مجازات با وضعیت جسمانی محکوم سازگار نیست همچنین تشخیص وجود مانع پزشکی و امکان اجرای حکم ، با توجه به مقررات مربوط و نظر پزشکی قانونی انجام میشود. درباره تسری ضغث به سایر حدود و مجازات ها نیز دیدگاه های فقهی و حقوقی متفاوتی وجود دارد و نمیتوان آن را بدون بررسی شرایط قانونی به همه موارد تعمیم داد .
بطور خلاصه ؛ در مواردیکه حکم یک مجرم شلاق است و مجرم مریضی باشد که امیدی به بهبودش نباشد ، چنانچه اجرای حکم شلاق بر او باعث تشدید بیماری گردد و نیز امیدی به بهبود بیماری او نباشد ، یک دسته تازیانه (چوب خشک و ترنازک ) را به تعداد شلاق مورد حکم تدارک می بینند و با آن فقط و فقط تنها یک مرتبه بر محکوم بیمارمیزنند ؛ که به این عمل ، ضغث میگویند.
در نتیجه ؛ ضغث نهادی استثنائی در اجرای مجازات مقرر و تصمیم مرجع قضایی است . برای بررسی دقیق شرایط اجرای ضغث و آثار آن در یک پرونده مشخص ، دریافت مشاوره تخصصی از موسسه حقوقی آینده نگر میتواند از بروز اشتباه در روند قضایی جلوگیری کند.